İmza sirküsü olarak aranan imza sirküleri, şirket adına imza atmaya yetkili kişileri ve temsil düzenini gösteren noterlik belgesidir. İmza beyannamesi ise kişinin imza örneğinin kayda alınmasına yöneliktir. İki belge aynı amaca hizmet etmez: biri şirket adına kimin nasıl işlem yapabileceğini, diğeri kişinin imzasını gösterir.
En kısa anlatımla imza beyannamesi “bu imza bana ait”, imza sirküleri ise “bu kişi şirket adına bu temsil düzeninde imza atabilir” sorusuna karşılık gelir. Bununla birlikte temsil yetkisinin kaynağı sirkülerin kendisi değil, ilgili hukuki düzenlemeler ve yetkilendirmedir; güncel ticaret sicili kayıtları da kontrol edilmelidir.
Bu rehberde iki belgenin farkını, nasıl alındığını, ne zaman güncellenmesi gerektiğini ve şirket adına e-imza kullanırken yetki kontrolünün nasıl yapılacağını bulabilirsiniz. Açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; şirketinizin özel temsil düzeni için hukuki değerlendirme gerekir.
İmza sirküsü nedir?

İmza sirküsü (imza sirküleri), bir şirket adına imza atmaya yetkili kişilerin imza örneklerini ve dayanak belgelere göre temsil düzenini gösteren noter onaylı belgedir. İşlem yapan kişinin yetkisi değerlendirilirken güncel şirket kararları ve ticaret sicili kayıtlarıyla birlikte incelenir. Doğru terim “imza sirküleri”dir; “imza sirküsü” gündelik kullanımda yaygınlaşmış biçimidir.
İmza beyannamesi nedir? Kısa cevap
İmza beyannamesi, bir kişinin kimliğiyle ilişkilendirilen imza örneğinin kayda alınmasını sağlayan belgedir. Genel noterlik işlemlerinde noter huzurunda düzenlenir; ticaret siciline verilecek imza beyanında ise elektronik veri temini ve sicil müdürlüğündeki işlemler ayrıca değerlendirilir. Gerçek kişiler, şahıs işletmesi sahipleri ve şirket yetkilileri bakımından kullanılabilir; tek başına şirketi temsil yetkisi vermez.
İmza sirküleri ile imza beyannamesi arasındaki fark
İmza sirküleri ve imza beyannamesi aynı şey değildir. Belge talep eden kurumun hangi bilgiyi görmek istediğini anlamak, yanlış belge hazırlama ve tekrar başvuru riskini azaltır.
| Karşılaştırma | İmza sirküleri | İmza beyannamesi |
|---|---|---|
| Kimin için hazırlanır? | Şirket adına imza atacak yetkililerin temsil düzeni için. | İmza örneği kayda alınacak gerçek kişi için. |
| Neyi gösterir? | Yetkililerin imza örneklerini ve dayanak belgelere göre temsil şeklini. | Kişinin kimliğiyle ilişkilendirilen imza örneğini. |
| Neye dayanır? | İlgili şirket kararları, temsil düzeni ve sicil bilgilerine. | Kimlik tespiti ve kişinin imza beyanına; sicil işlemlerinde ilgili veri ve usule. |
| Yetki oluşturur mu? | Yeni bir temsil yetkisi yaratmaz; mevcut yetkilendirmeyi belgelendirir. | Şirketi temsil yetkisi oluşturmaz. |
| Güncellik neye bağlıdır? | Yetkili, temsil şekli, süre ve dayanak bilgilerdeki değişikliklere. | İmza örneğine ilişkin ihtiyaca ve belgenin istendiği işlemin koşullarına. |
| Nerede gündeme gelir? | Banka ve özel sözleşme süreçlerinde temsil kontrolünde. | Kişisel veya şahıs işletmesine ilişkin işlemlerde; ilgili sicil prosedürlerinde. |
Örneğin satın alma ekibiniz bir tedarikçinin imza beyannamesini aldığında, o kişinin imzasını görmüş olur. Ancak aynı kişinin tedarikçi şirketi tek başına temsile yetkili olup olmadığı henüz cevaplanmış değildir. Bu sorunun yanıtı için temsil kararını, sicil kayıtlarını ve varsa güncel sirküleri incelemek gerekir.
Vekaletname de farklı bir belgedir: belirli bir kişi adına işlem yapma yetkisinin verilmesine ilişkindir; imza örneği kaydıyla aynı işlevi taşımaz.
İmza sirküleri neyi gösterir? Münferit ve müşterek imza yetkisi
İmza sirkülerini incelerken yalnızca isimlere ve imza örneklerine bakmayın. Şirket unvanı, yetkililerin kimliği, temsil şekli, varsa yetki süresi, dayanak karar ve sicil bilgileri birlikte okunmalıdır. Belgedeki açıklamanın güncel kayıtlarla uyumlu olması, belgenin fiziksel olarak dosyanızda bulunmasından daha önemlidir.
Münferiden ne demek?
Münferiden, temsil yetkisinin ilgili düzenleme kapsamında tek başına kullanılabilmesi demektir. Bir kişi şirketi münferiden temsile yetkiliyse, o temsil düzeni bakımından başka bir yetkilinin imzasıyla birlikte hareket etmesi aranmaz. İşlemin kendi özel koşulları ayrıca incelenir.
Müştereken ne demek?
Müştereken, temsil yetkisinin belirlenen kişilerle birlikte kullanılması demektir. Bu düzen iki imza gerektirebilir; ancak her müşterek temsil kuralı yalnızca “herhangi iki kişi imzalasın” anlamına gelmez. Hangi yetkililerin veya grupların birlikte hareket edeceği ilgili kayıtlardan anlaşılmalıdır.
Örneğin kurumunuzun temsil düzeninde A grubundan bir yetkili ile B grubundan bir yetkilinin birlikte imzası aranıyorsa, aynı gruptan iki kişiyi sürece dahil etmek aynı sonucu sağlamayabilir. Bu örnek bir süreç tasarımı senaryosudur; şirketinizin hukuki temsil düzeni güncel belgelerden belirlenmelidir.
Yetki sınırları ve iç onay kuralları
Türk Ticaret Kanunu, anonim şirketlerde temsil yetkisini m.370 ve m.371’de; limited şirketlerde yönetim ve temsili m.623 ve m.629’da düzenler. Anonim şirketlerde m.371/3, sınırlamaların iyi niyetli üçüncü kişilere etkisi bakımından önemlidir. Birlikte temsil ve şube sınırlaması gibi durumlar, tescil ve ilan koşullarıyla ayrıca ele alınır.
Bu nedenle şirket içindeki her tutar limitini karşı tarafa karşı otomatik olarak geçerli bir temsil sınırı gibi değerlendirmeyin. İç satın alma onayı, temsil yetkisi ve sınırlı yetkili ataması farklı düzenlemeler olabilir. Tutar veya işlem bazlı kuralların hukuki etkisi, atamanın niteliği ve ilgili hükümler dikkate alınarak belirlenmelidir.
Operasyon ekibinin görevi bu hukuki değerlendirmeyi yeniden yapmak değil, hukuk ekibinin belirlediği temsil kuralını doğru kişilere ve doğru belgeye uygulamaktır. “Departman yöneticisi onayladı” kaydı ile “şirket adına gerekli imzalar tamamlandı” kaydı ayrı tutulmalıdır.
İmza sirküleri ve imza beyannamesi nasıl alınır?
İmza sirküleri için noterlikte işlem yapılır. Genel amaçlı noter onaylı imza beyannamesi de noterlikten alınabilir. Buna karşılık ticaret siciline verilecek imza beyanı için aynı başvuru yolunu bütün şirket ve işlemlere genellemek doğru değildir.
Şirket için başvuru hazırlığı
Noterlikten, şirket türünü ve işlemin amacını belirterek güncel belge listesini öğrenin. Hazırlıkta genellikle şu bilgi ve belgeler değerlendirilir; aşağıdaki liste her işlem için kesin veya eksiksiz evrak listesi değildir:
- İmzası belgelendirilecek kişinin geçerli kimlik belgesi.
- Şirketin güncel unvanı ve ticaret sicili bilgileri.
- Temsile yetkili kişileri ve temsil şeklini gösteren ilgili şirket kararı.
- Gerekiyorsa kararın noter onaylı sureti, tescil ve ilan belgeleri veya ilgili iç yönerge.
- Talep edilen nüsha sayısı ve belgeyi isteyen kurumun özel talebi.
Anonim şirkette ilgili yönetim kurulu kararları; limited şirkette şirket sözleşmesi, müdür ve temsil kararları başvurunun dayanakları bakımından önem taşıyabilir. Yabancı uyruklu yetkili, tüzel kişi yetkili veya yabancı dilde belge bulunuyorsa kimlik, çeviri ve onay koşulları ayrıca sorulmalıdır.
Başvuruyu dört kısa adımda planlayabilirsiniz: önce güncel temsil düzenini teyit edin, ardından noterliğin istediği belgeleri hazırlayın, işlem ve imza tespiti aşamasını tamamlayın, son olarak teslim edilen belgedeki isimleri ve temsil şeklini kontrol edin. Dosyanızda eski ve yeni sirkülerlerin birbirine karışmaması için sürüm tarihini açıkça kaydedin.
Kişi veya şahıs işletmesi için hazırlık
İmza beyannamesi talebinde kişinin kimliği ve belgenin hangi işlemde kullanılacağı belirtilmelidir. Şahıs işletmesi için istenen belge ile ayrı tüzel kişiliği bulunan şirketin temsil belgesi aynı olmayabilir. “Şirket” kelimesini kullandığınız için otomatik olarak sirküler gerektiğini varsaymayın; işletme türünü başvuracağınız kuruma açıkça söyleyin.
Fiziksel imzanın neyi ifade ettiğine ilişkin ayrıntılar için Islak İmza Nedir? yazısını inceleyebilirsiniz.
Ticaret sicilinde imza beyanı: Ne değişti?
TTK m.40/2, 7263 sayılı Kanun’un 22. maddesiyle değiştirildi. Düzenleme, mevcut imza verilerinin kamu veri tabanlarından elektronik ortamda temin edilerek sicil dosyasına kaydedilmesini öngörür. İTO’nun İmza Beyannamesi Hakkında duyurusu, ilgili uygulamaların 1 Mart 2022’de tüm ticaret sicili müdürlüklerinde devreye alındığını belirtir.
Duyuruda yeni kimlik kartı ve MERSİS yetki kabul işlemleriyle fiziki beyan ihtiyacının kaldırılabildiği durumlar açıklanır. Elektronik imza örneği temin edilemeyen kişilerde fiziki prosedür devam eder. Limited şirket kuruluşu ile diğer işlemlerde kabul edilen başvuru yolları da farklılaşabilir; bu yüzden ilgili sicil müdürlüğünün güncel açıklaması esas alınmalıdır.
Buradaki elektronik temin, kişinin bir sözleşmeyi güvenli elektronik imzayla imzalamasıyla aynı işlem değildir. Konu, imza örneğinin sicil dosyasına alınmasıdır. Ayrıca özel bir bankanın veya sözleşme tarafının temsil kontrolü için belge talebi ayrı değerlendirilir.
İmza sirküleri e-Devlet’ten alınır mı?
İncelenen e-Devlet Türkiye Noterler Birliği hizmet listesinde, doğrudan yeni imza sirküleri oluşturup indirmeye yönelik bir hizmet bulunmuyor. Listede e-Randevu / Başvuru ve Elektronik Belge Yönetim Sistemi Evrak Doğrulama gibi hizmetler yer alıyor. Randevu almak, mevcut evrakı doğrulamak veya sicil verisine erişmek, yeni sirküler düzenlenmesiyle aynı işlem değildir; başvuru yöntemini ilgili noterlikten teyit edin.
İmza sirküleri ne zaman yenilenir? Geçerlilik süresi
İmza sirkülerinin güncelliğini değerlendirirken yalnızca düzenleme tarihine bakmak yeterli değildir. Belgenin gösterdiği temsil düzeninin bugün devam edip etmediği kontrol edilmelidir. Kaynağı gösterilmeyen “her sirküler üç yıl geçerlidir” ifadesini genel bir kural olarak kullanmayın.
Güncelleme ihtiyacını özellikle şu değişikliklerde değerlendirin:
- Şirketi temsil eden kişinin görevden ayrılması veya yeni yetkili atanması.
- Yetki süresinin dolması ya da yeni bir dönem için karar alınması.
- Münferit veya müşterek temsil şeklinde değişiklik yapılması.
- İlgili yetki kapsamının veya dayanak iç yönergenin değişmesi.
- Şirket unvanı gibi belgede yer alan temel bilgilerin değişmesi.
Bir banka veya özel kurumun yakın tarihli belge istemesi, bütün sirkülerler için kanunda sabit bir süre bulunduğu anlamına gelmez. Belgenin kendi açıklamaları, dayanak yetki süresi ve karşı tarafın kabul koşulları ayrı ayrı okunmalıdır.
Kurum içinde eski belgeyi silmek yerine geçmiş işlem dosyasında korumak, güncel belgeyi ise yeni işlemler için erişilebilir tutmak yararlıdır. Bu bir arşiv ve süreç önerisidir. Hangi dönemde hangi kişinin yetkili olduğunun sonradan anlaşılabilmesi için karar, kayıt ve işlem tarihlerini ilişkilendirin.
İmza sirküleri ve imza beyannamesi ücreti nasıl belirlenir?
Noterlik işlemlerinin bedeli, işlem tarihinde yürürlükteki tarife ve ilgili mali kalemler üzerinden hesaplanır. İşlemin niteliği, belge uzunluğu, nüsha sayısı ve varsa çeviri gibi ek işlemler toplamı etkileyebilir. Bu nedenle tek bir tutarı bütün başvurular için geçerli fiyat gibi sunmak doğru değildir.
Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü güncel tarife duyurularını yayımlar; 2026 tarifesinde yıl içinde değişiklik duyurusu da bulunur. Başvuru öncesi noterlikten işlem kapsamınıza göre güncel bedeli öğrenin. Bu rehber, eski yıllara ait fiyatları 2026 ücreti olarak aktarmaz.
İmza sirküleri nerelerde istenir?
Banka işlemleri: Hesap açılışı veya şirket adına işlem yetkilerinin belirlenmesi sırasında banka, temsil düzenini gösteren belgeler isteyebilir. Hangi belgenin ve ne kadar güncel bir nüshanın kabul edildiğini ilgili bankadan öğrenin.
Özel sözleşmeler: Müşteri, tedarikçi veya iş ortağı, sözleşmeyi imzalayan kişinin yetkisini kontrol etmek isteyebilir. İmza örneğini görmek kadar müşterek temsil kuralını ve güncel yetkilileri belirlemek de önemlidir.
İhaleler ve kamu başvuruları: Belge gereklilikleri güncel mevzuat ve ilgili işlem şartlarına göre incelenmelidir. “Her kamu başvurusunda imza sirküleri zorunludur” genellemesi doğru değildir. TTK m.373/3, kamu kurumlarının tescilli temsil bilgileri bakımından sicil kayıtlarını esas almasını ve belge taleplerinin sınırını düzenler; ihale özelindeki kurallar ayrıca kontrol edilir.
Kurumsal e-imza başvurusu: Başvurunun niteliğine göre kişinin şirket adına hareket etmesini veya belirli sıfatını gösteren belge istenebilir. Sertifika sağlayıcısının güncel başvuru listesi esas alınmalıdır. İlgili adımları Kurumlar İçin e-İmza Nasıl Alınır? rehberinde bulabilirsiniz.
e-imzada imza yetkisi nasıl işler?
Güvenli elektronik imzada kullanılan nitelikli elektronik sertifika, imza sahibi gerçek kişiyle ilişkilidir. Şirket adına işlem yapılırken kişinin e-imzası ile şirketi temsil yetkisi birlikte değerlendirilir. e-imzanın genel çerçevesi için e-İmza Nedir? yazısına bakabilirsiniz.
e-İmza kimlik doğrulamasını sağlar; tek başına kişinin şirketi temsil yetkisini kanıtlamaz ve imza sirkülerinin yerine geçmez. Sertifikada sıfat veya yetki bilgisi bulunabilse de, bundan kişinin güncel her işlem için yetkili olduğu sonucu çıkarılmamalıdır. Yetki, ilgili hukuki dayanaklar ve güncel sicil bilgileri üzerinden ayrıca incelenir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu, güvenli elektronik imzanın kimlik ve veri bütünlüğü koşullarını, hukuki sonucunu ve sertifika yükümlülüklerini düzenler. Şirket içindeki görev değişikliğiyle kişinin sertifikasının durumu da ayrı konulardır: geçerli bir sertifikaya sahip olmak, eski temsil yetkisinin devam ettiğini göstermez.
Müşterek temsil gereken bir belgeyi dijital ortamda hazırlıyorsanız, gerekli kişilerin aynı belge içeriğini uygun imza yöntemiyle imzalamasını planlamalısınız. Sıralı imza bunun uygulanabileceği yöntemlerden biridir; her iki imzanın oluştuğu ve doğrulanabildiği dosya korunmalıdır. İlk kişinin imzası, ikinci kişinin imzasından önce verilmiş bir iç onayla karıştırılmamalıdır.
Örneğin satış yöneticisi sözleşmeyi hazırlayabilir, hukuk ekibi metni onaylayabilir ve iki temsil yetkilisi imzalayabilir. Bu dört rolün hepsi önemli olsa da hukuki temsil açısından aynı görevi üstlenmezler. Dijital akışta “hazırlayan”, “inceleyen” ve “imzalayan” alanlarını ayrı tasarlamak, işlem dosyasını daha anlaşılır hale getirir.
Yetkili değiştiğinde yalnızca belge klasörünü güncellemek yeterli olmaz. Yeni işlemlerdeki imzacı atamalarını, bekleyen davetleri, erişimleri ve gerekli ikinci imzayı da gözden geçirin. Eski yetkilinin sertifikasını kullanarak süreci tamamlamaya çalışmak yerine, işlemin hangi aşamada olduğunu ve yeni imzacıyı hukuk ekibiyle belirleyin.
Yetki matrisi ve belge akışının birlikte tasarlanmasına ilişkin ayrıntılar için Dijital Sözleşme İmzalama rehberini inceleyebilirsiniz.
İmza akışını şirketin yetki düzenine göre kurmak
İmzalama sürecini dijitalleştirirken önce güncel yetkilileri, gerekli imza birleşimlerini ve belgenin hangi aşamada tamamlanmış sayılacağını tanımlayın. Ardından kullanılacak yazılımın bu ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığını değerlendirin. Hukuki temsil düzeni doğrulanmadan yalnızca kullanıcı rolü oluşturmak, yetki kontrolünün yerine geçmez.
İmzago’nun konumlandığı alan imzalama yazılımı ve kurumsal süreçtir. İmzago noter hizmeti vermez, imza sirküleri veya imza beyannamesi düzenlemez; ESHS değildir ve nitelikli elektronik sertifika vermez. İmza türleri ve akışları sayfasını inceleyebilir, kurumunuza uygun kullanım kapsamını ve güncel ürün durumunu İmzago ekibiyle görüşebilirsiniz. Çok imzalı akış veya yetki yönetimi gibi ihtiyaçlar için kullanılabilir özellikler ayrıca teyit edilmelidir.
İmza sirküleri ve imza beyannamesi hakkında sık sorulan sorular
İmza sirküsü nedir?
İmza sirküsü, doğru adıyla imza sirküleri, şirket adına imza atacak yetkililerin imza örneklerini ve temsil düzenini gösteren noterlik belgesidir. Güncel şirket kararları ve sicil bilgileriyle birlikte değerlendirilmelidir.
İmza beyannamesi nedir?
İmza beyannamesi, kişinin kimliğiyle ilişkilendirilen imza örneğinin kayda alınmasını sağlayan belgedir. Tek başına şirketi temsil yetkisi vermez; ticaret sicili işlemlerinde elektronik veri temini ve fiziki beyan usulleri ayrıca uygulanır.
İmza sirküsü ile imza beyannamesi aynı şey mi?
Hayır, iki belge farklı bilgileri gösterir. Beyanname kişinin imza örneğine, sirküler ise şirketin temsil düzeni ve yetkililerin imza örneklerine ilişkindir.
İmza sirküsü nereden ve nasıl alınır?
İmza sirküleri için noterliğe başvurulur. Kimlik, temsil dayanakları ve sicil bilgileri bakımından gerekli belgeleri şirket türünüze ve işleminize göre ilgili noterlikten teyit etmelisiniz.
İmza sirküsü e-Devlet’ten alınır mı?
İncelenen Türkiye Noterler Birliği e-Devlet hizmet listesinde doğrudan yeni imza sirküleri oluşturma ve indirme hizmeti bulunmuyor. Randevu, başvuru ve evrak doğrulama hizmetleri yeni sirküler düzenlenmesiyle aynı işlem değildir.
İmza sirküsü ne zaman yenilenir?
Yetkili, temsil şekli, yetki süresi veya dayanak bilgiler değiştiğinde belgenin güncellenmesi değerlendirilmelidir. Bütün sirkülerlere uygulanan sabit bir üç yıllık süre varsayılmamalı; belgedeki süre ve ilgili kurumun koşulları kontrol edilmelidir.
Münferiden ve müştereken imza yetkisi ne demek?
Münferiden, ilgili temsil düzeninde tek başına; müştereken, belirlenen kişilerle birlikte imza atılması demektir. Müşterek temsil kuralında hangi kişilerin veya grupların birlikte imzalayacağı kayıtlardan kontrol edilmelidir.
Şahıs şirketi imza sirküsü çıkarır mı?
Gündelik kullanımda şahıs şirketi denilen gerçek kişi işletmesinde, imza örneği için çoğunlukla imza beyannamesi gündeme gelir. Ancak gerçek kişi işletmesiyle hukuken şahıs şirketi sayılan ortaklıkları karıştırmayın; işletmenin türünü ve istenen belgeyi ilgili kurumdan teyit edin.
e-İmza imza sirkülerinin yerine geçer mi?
Hayır, e-imza ile temsil belgesi farklı işlevler taşır. Kişinin elektronik imzasının doğrulanması, şirket adına güncel ve yeterli temsil yetkisinin bulunduğunu tek başına göstermez.
Kaynakça
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.40, 370, 371, 373, 623 ve 629. Erişim alternatifleri: Adalet Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı yayımlı PDF.
- İTO, İmza Beyannamesi Hakkında: Mart 2022 uygulama duyurusu.
- İTO, Anonim Şirketler: temsil ve temsil iç yönergesi işlemleri.
- İTO, Limited Şirketler: şirket türüne göre güncel sicil işlemleri.
- Türkiye Noterler Birliği: noterlik işlemleri için resmi başvuru kaynağı.
- e-Devlet, Türkiye Noterler Birliği hizmetleri: randevu, başvuru ve doğrulama hizmetlerinin kapsamı.
- Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü: güncel noterlik ücret tarifesi ve değişiklik duyuruları.
- 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu: m.3, 4, 5 ve 10; kimlik, güvenli imza ve sertifika yükümlülükleri.